Van Kop tot Staart: De Nederlandse Visverwerkende Sector en de Strijd Tegen Voedselverspilling

Net als in de bruisende wereld van de horeca is voedselverspilling een belangrijk onderwerp in de visverwerkende sector. In Nederland wordt jaarlijks nog altijd een kwart van al het voedsel verspild, en dat is pure verspilling van onder andere kostbare grondstoffen. Met de lancering van een nieuwe pilot voor het monitoren van voedselverspilling, geleid door de Visfederatie in samenwerking met de Stichting Samen Tegen Voedselverspilling en Wageningen University & Research (WUR), zet deze sector een belangrijke stap vooruit.

Hoe ziet de vissector er eigenlijk uit?
Nederland barst van de visserijtraditie, met visserssteden die elk hun eigen specialiteit hebben. In Zeeland ligt Yerseke, het hart van de Nederlandse oester- en mosselcultuur, waar de oesterputten jaarlijks veel bezoekers trekken. Urk, een iconisch dorp in Flevoland, heeft een rijke visserijgeschiedenis en is nu een belangrijk centrum voor het verwerken van haring, makreel en kabeljauw. Scheveningen, een stadsdeel van Den Haag, viert elk jaar Vlaggetjesdag om het haringseizoen te starten. De visafslag en talloze visrestaurants trekken visliefhebbers van heinde en verre. IJmuiden aan de Noordzeekust in Noord-Holland is bekend om zijn haring- en makreelvangst en speelt een grote rol in de Nederlandse visexport.

De visverwerkende industrie in Nederland is een dynamische en innovatieve sector die zich bezighoudt met het verwerken en verpakken van vis voor consumptie. Van het fileren en bewerken van verse vis tot het creëren van heerlijke visproducten voor de retail en horeca, deze industrie draait om kwaliteit, duurzaamheid en innovatie.

Meten is Weten        
De pilot is een belangrijke eerste stap in de strijd tegen voedselverspilling in de visverwerkende industrie, omdat verspilling in deze sector nog nooit eerder systematisch in kaart is gebracht. Koplopers, Ouwehand en Heiploeg (onderdeel van Parlevliet & Van der Plas), FishPartners en Mayonna (onderdeel van Kennemer Vis Groep), Adri & Zoon, Krijn Verwijs en Neerlandia Urk, werken mee aan de pilot. Ze brengen hun processen en reststromen, zoals vissenkoppen en -staarten, in kaart. Deze restproducten, die eerst als afval werden gezien, kunnen nu al gebruikt worden voor visbouillon, visolie en visflakes die in salades verwerkt kunnen worden.

Het doel is om gegevens te verzamelen die laten zien waar verspilling plaatsvindt. Met deze inzichten kunnen bedrijven gerichte acties ondernemen om ook deze reststromen te verwaarden en daarmee verspilling te verminderen. Dit bespaart niet alleen kosten, maar verlaagt ook de milieu-impact. Bovendien helpt het bij het berekenen en verlagen van de CO2-voetafdruk.

De Weg Vooruit: Samenwerken voor een Duurzame Toekomst        
De visverwerkende sector sluit zich hiermee aan bij andere branches die voedselverspilling actief monitoren, zoals de COV (slachterijen en uitbeenderijen), NVB (industriële bakkerijen) het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (retail) en Veneca (Vereniging Nederlandse Cateringorganisaties). Ook lopen sectorbrede challenges zoals de Party & Event Catering Challenge vanuit ONCE (Officieel Netwerk Catering Events). Door sectorbreed te monitoren, kunnen individuele bedrijven niet alleen hun eigen processen verbeteren, maar ook bijdragen aan een algehele vermindering van voedselverspilling in de visindustrie.

Na de pilot, die in augustus 2024 wordt afgerond, wordt een sectorbrede uitvraag opgestart. Visverwerkende bedrijven krijgen dan de kans om deel te nemen aan de monitoring, waardoor ze een beter beeld krijgen van hun eigen voedselverspilling en hoe deze zich verhoudt tot het gemiddelde in de branche. Zo kunnen ze gericht kijken welke reststromen er zijn en hoe ze deze kunnen gebruiken om nog te verwaarden. In principe voor mensen, maar als dat echt niet gaat, dan op z’n minst voor diervoer.

Horeca en Visverwerking: Een Gezamenlijke Missie        
Voor horecabedrijven betekent dit dat ze kunnen rekenen op duurzamer geproduceerde visproducten. Verspillingsvrij en duurzaam ingekochte producten zijn voor steeds meer gasten van belang. 

De pilot van de Visfederatie is een inspirerend voorbeeld van hoe een sector inzicht kan krijgen in verliezen en daarmee aan de slag kan om nieuwe producten van te (laten) maken. Met de juiste inzichten en maatregelen kunnen we een grote stap zetten richting een duurzamere toekomst. Het is tijd om van kop tot staart waarde te halen uit elk onderdeel van de vis en zo samen voedselverspilling te verminderen. De vissector kan het leveren, en de horeca kan met deze producten alle creativiteit laten zien in een verspillingsvrij menu.

Meten is weten, en in de visverwerkende sector betekent weten winst. Winst voor het milieu, winst voor de bedrijven en winst voor de consument. Door hier als visverwerkende en gastvrijheidssector samen mee aan de slag te gaan, kunnen we daar beide ons voordeel mee doen. Laat dit een positieve trend zijn in het bouwen aan een duurzamere wereld, van kop tot staart.